Kolej miejska jako forma komunikacji zbiorowej

Transport miejski, zwany również komunikacją miejską, to system warunkujący prawidłowy przepływ osób na obszarach zurbanizowanych..

Szczególną rolę w tym systemie odgrywa transport zbiorowy, czyli transport zorganizowany, zapewniany zazwyczaj mieszkańcom i użytkownikom układów osadniczych, przez władze municypalne.

Kolej miejska jest specyficznym rozwiązaniem techniczno-organizacyjnym obsługi ruchu pasażerskiego w obszarach zurbanizowanych.W rozwiązaniu tym wykorzystuje się istniejącą na terenie miast i ich bezpośredniego otoczenia ogólnodostępną infrastrukturę kolejową, wchodzącą w skład sieci krajowej lub buduje nową infrastrukturę, dedykowaną wyłącznie przewozom pasażerskim na danym obszarze.

Kolej miejska w porównaniu do pozostałych gałęzi miejskiego transportu zbiorowego cechuje się znacznie lepszymi parametrami związanymi z obsługą pasażera. Przyjmuje się, że zdolność przewozowa kolei miejskiej (podawana jako ilość pasażerów przewiezionych na godzinę) może wynieść od 12 do 60 tys. w zależności od częstotliwości pociągów. Analogicznie, dla pozostałych gałęzi transportu wynosi ona odpowiednio6:
- autobus przegubowy - od 6 do 12 tys.,
- tramwaj konwencjonalny - od 9 do 16 tys.,
- tramwaj "szybki "- od 10 do 20 tys.

Prędkość komunikacyjna kolei miejskiej jest znacznie większa niż ta, którą mogą osiągnąć pozostałe gałęzie; mieści się w graniach od 40 do nawet 80 km/h, w przypadku, gdy inne formy transportu zbiorowego osiągają odpowiednio7:
- autobus przegubowy - od 10 do 25 km/h,
- tramwaj konwencjonalny - od 10 do 20 km/h,
- tramwaj "szybki "- od 25 do 40 km/h.

Kolej miejska najczęściej w polskiej nomenklaturze określana jest akronimem SKM (Szybka Kolej Miejska). Choć ta forma funkcjonowania transportu zbiorowego, w porównaniu do pozostałych, cechuje się zdecydowanie większą prędkością komunikacyjną, słowa "szybka "nie powinno identyfikować się z dużą szybkością. W przeciwieństwie do przyjętego w potocznym określeniu Kolei Dużych Prędkości - tzw. "szybkich kolei ", w przypadku miejskich połączeń zbiorowych należy ją identyfikować ze sprawniejszym niż w przypadku autobusu czy tramwaju pokonaniem danej trasy w obszarze miasta i jego otoczenia, a samo określenie "szybka "może być traktowane jako swego rodzaju "chwyt marketingowy " operatorów wykonujących tego typu połączenia.