Organizatorem przewozów na terenie Warszawy i w gminach podstołecznych jest Zarząd Transportu Miejskiego. Docelowo gminy te, leżące w II strefie biletowej, mają dopłacać do 40 procent kosztów funkcjonowania komunikacji na ich terenie, osiągając ten pułap stopniowo. Problem w tym, że wiele z nich dopłacało dotychczas 30 proc., a obecnie - wobec kumulacji różnych kosztów - ZTM żąda 40 proc. partycypacji. Tak jest w przypadku partycypacji w funkcjonowaniu linii podmiejskich Szybkiej Kolei Miejskiej.

Np. tegoroczna opłata za SKM dla samorządu gminy Otwock wynosiła niecałe 3 mln zł. Podobną kwotą obciążony był budżet samorządu gminy Józefów oraz starostwa powiatowego, ok. 150 tys. zł dopłacała ponadto gmina Wiązowna. Tymczasem z kalkulacji ZTM wynika, że gmina Otwock w przyszłym roku ma płacić 4,5 mln zł za kursowanie SKM, czyli o 50 proc. więcej.

- Nie pobieramy od gmin żadnej prowizji, a koszty przedstawiane samorządom wynikają z realnych kalkulacji organizacji usług, zawartych w umowach ze spółkami przewozowymi - wyjaśnia Konrad Klimczak, rzecznik prasowy ZTM.

Według tego zakładu, podwyżki to skutek nie tylko wzrostu cen energii elektrycznej, paliwo i korzystanie z infrastruktury kolejowej, ale przede wszystkim wprowadzenia do eksploatacji składów o większej pojemności. Dotychczas użytkowano elektryczne zespoły trakcyjne (EZT) złożone z trzech wagonów, w wybranych przypadkach zestawiane podwójnie.

- Zwiększenie zainteresowania przejazdami koleją spowodowało, że kolejne samorządy zgłaszały nam konieczność obsługi taborem o zdecydowanie większej pojemności. Z tych właśnie względów SKM kupiła nowoczesne jednoprzestrzenne EZT składające się z 4 i 6 wagonów - dodaje Klimczak.

Trwają negocjacje ZTM z samorządami w sprawie linii SKM. Niektóre samorządy gminne godzą się na podwyżki (choć w innej skali), niektóre nie, a kluczowe znaczenie ma postawa samorządu powiatu. Gminy mają pewne argumenty w negocjacjach, w postaci rezygnacji z kursowania SKM, na rzecz uruchomienia linii autobusowych.

Zdaniem ZTM, do czasu uchwalenia ustawy metropolitalnej współpraca musi odbywać się na zasadzie dobrowolnych porozumień. W finansowanie komunikacji może włączyć się także samorząd powiatu. Dotychczas taką decyzję podjęły władze powiatu legionowskiego, wolę wspólnego rozwoju komunikacji deklarują też gminy powiatów pruszkowskiego, grodziskiego i sulejowskiego.