Większość importowanego węgla do Polski trafia drogą lądową. Według oceny spółki Węglokoks, na ogólną ilość 10,5 mln ton tego surowca sprowadzonego w 2009 roku, statkami dotarło ok. 3,3 mln ton węgla.

- Import ten był realizowany przez cztery porty morskie. - mówi Edmund Plutecki, dyrektor ds. logistyki Węglokoksu.

Największe znaczenie miał port w Świnoujściu, gdzie przeładowano (łącznie z tranzytem) około 1,2 mln ton oraz w Gdyni (ok. 1 mln ton). Mniejsze ilości przeszły przez porty w Gdańsku - 700 tys. ton oraz w Szczecinie - 400 tys. ton.

Gros sprowadzanego węgla z zagranicy (7,2 mln ton) dotarło zatem do Polski koleją, przez bazy przeładowcze na tradycyjnych przejściach granicznych, użytkowanych przez przewoźników kolejowych, takich jak: Braniewo, Małaszewicze i Terespol. Rosnący popyt na obcy węgiel sprawił, że powstały zarazem nowe "suche porty," uruchomione przez niektórych importerów. Np. spółka Krex z Bielska Podlaskiego ma ich trzy, w tym terminal przeładunkowy Czuprynowo posiada roczną zdolność przeładunkową 1 mln ton, a terminal w Siemianówce - 300 tys. ton. Własne trzy terminale ma także spółka Barter z Sokółki.

- Do niedawna nie opłacało się sprowadzać węgla z odległości przekraczającej 200 km - mówi Grzegorz Fingas, dyrektor biura handlowego rynek hutniczy i paliw stałych w PKP Cargo. - Od czasu wzrostu konkurencji na rynku przewozów na początku 2009 roku, korzystny stał się transport z dalszych odległości. Jego zdaniem, zmieniły się także dwie inne okoliczności. Poprawiła się jakość importowanego węgla ze wschodu, a relatywnie wysoka zawartość siarki nie jest już problemem dla energetyki, bowiem większość zawodowych zakładów energetycznych ma instalacje odsiarczania. PKP Cargo wozi węgiel ze wschodu m.in. dla PGE, Vattenfall, Dalkii, elektrowni Połaniec i Kozienice, wielu elektrociepłowni.

Na rynku przewozów węgla z importu największe udziały w zleceniach transportowych mają trzy firmy: dominuje PKP Cargo (ma grubo ponad połowę udziału w tym rynku) oraz CTL Logistics i DB Schenker. Zleceniodawcami przewozów jest kilka firm handlowych, spośród których dominują: SUEK Polska, EDF Trading, a także spółki z polskim kapitałem - wspomniane Krex i Barter oraz P.H.U. Martex Holding Olsztyn.

- Są to różni zleceniodawcy, działający jednak głównie na zamówienie polskiej energetyki oraz ciepłownictwa przemysłowego i zakładowego - ocenia Grzegorz Fingas.